Kommissievergadering

Ek en Willem het by sy ouers gaan kuier, en omdat die afstand so groot is, het ons besluit om sommer van die geleentheid gebruik te maak om by alons kennisse in daardie geweste aan te doen - nog 'n rondte so in die tradisie van Vader Cloete.

Met die terugkeer, slaap ons op 'n klein dorpie oor. Vir aandete gaan ons saam met die familie na die plaaslike gastehuis waar ons tydens 'n vorige besoek al baie familiêr geraak het met die eienaars - sulke gawe mense.

Met die intrapslag - dit was 'n baie koue Hoëveldse aand - mik ons geselskappie sommer dadelik vir die deel van die restaurant waar die kagel heerlik brand. Die snoesigheid van die kaggelvuur, en die gedagte aan 'n lekker glasie sjerrie om die bloed warm te kry voor 'n heerlike ete laat die bewerige lywe amper gloei van lekkerte.

Net voordat ons die deure oopstoot om in te gaan na waar 'n redelike groot groep mense gesellig sit met glasies "verwarmers", kom twee van die manne uit om ons voor te keer.

"Ons is jammer, maar julle kan nie vanaand hier inkom nie, ons hou vergadering", sê Nommer Een. Ek is al klaar tuis, en neem aan Meneer maak 'n grappie, en daarom bied ek ewe luimig aan om die notule te hou. Tot my verbasing lyk dit asof die man nie mooi verstaan wat nou met my aangaan nie.

Dis toe regtig 'n vergadering wat 'n aanvang neem.

Die ander tafels is in die koue, want daar moet mos vir die somer ook voorsiening gemaak word. DILEMMA.

Na 'n bietjie boere-onderhandeling word ons tot die warm vertrek toegelaat op voorwaarde dat ons nie sal kla as ons nou die besprekings ter ore kom nie. Ons kry ons eie tafel, en aanvaar alle voorwaardes. Niemand het gesê dat ons nie gehoor mag word nie...

Met verloop van tyd kom ons agter dat hierdie 'n kommissievergadering is van die plaaslike gemeente. Die kommissie moet geld insamel om die kerkterrein op te knap. Daar was ook 'n veldbrand wat die terrein nog meer onvriendelik maak vir die be-oogde potjiekoskompetisie.

Sonder dat ons dit so bedoel het, word ons toe deel van die kommissievergadering - veral toe 'n neef van Willem ook later daar aankom met planne en bydraes.

Eerste om in te val was de manne in ons geselskap. Elkeen kan 'n bydrae lewer, of 'n plan ondersteun.

Ek moet nou bely: ek was lank op verskeie kerkrade as diaken, en later ook as ouderling (vrouderling), maar nog nooit het ek so 'n gesellige vergadering beleef soos hierdie plattelandse ene nie.

Die kommissielede is almal in goeie luim. Om die koue te verdryf word 'n bottel OBS asook 'n groterige kan wyn sirkuleer, en elkeen is intens betrokke by die bespreking en beplanning.

Van die items wat bespreek is, was die grootte van die stalletjies - minstens 4mx5m; die verskillende stalletjies: 'n waterstalletjie, ander eetgoed, handwerkies, houtwerk, "quad-bike baan", windbuksskiet, kuttel-verspoegkompetisie en alles waaroor mens kan dink.

Met die bespreking van die laasgenoemde kompetisie kon ek nie meer stilbly nie, en wys die vergadering toe hier van my hoek af op die gepaste benaming (veral in kerkgeledere) vir die soort kompetisie. Volgens my sal kerkmense nie praat (of erger, adverteer, van 'n bokdrolverspoegkompetisie nie. Na my beste wete is die beskaafde naam vir daai missies, kuttels. Uit ondervinding kan ek darem saamstem dat koedoe-kuttels verder trek as springbokmis, as gevolg van die groter gewig. Ek weet ook dat 'n snor die spoegaksie kan belemmer, maar wil myself darem nie te slim hou nie, ek is "after all" 'n vreemdeling in hul midde. Ek word bedank vir my deelname, maar my woord maak nie indruk nie.

Ook 'n biertuin word beplan. Die voorsitter sê dat hy aan die ringkoppe van die Kerkraad genoem het dat daar een van twee keuses was: Of die besoekers en deelnemers word toegelaat om eie drank in te bring - vir gebruik met die ete (potjiekos), of die kommissie moet self drank verkoop. Na deeglike oorweging het die Kerkraadslede besluit dat hulle net sowel die fondse verder kan styf deur self drank te verskaf - dis mos alles ten bate van die opgradering van die Kerkterrein.

Later word pryse en die fyner detail van die dag beplan. Kondensmelkspuite vir diegene in die 18- ouderdomsgroep kan 'n vet wins toon. Aangesien daar ook mense in die 18+ groep (die uwe ingesluit) is wat van kondensmelk hou, kan daar aan diesulkes 'n mengsel van vodka en kondensmelk in 'n spuit verkoop word - groter wins. Die biertuin kan op die ou einde ook 'n aantal van die kompetisies se pryse ook verskaf.

Die oorspronklike planne wat beraam word om die roet van die veldbrand weg te blaas, en om die grassies weer te laat uitspruit was op sigself inspirerend genoeg om die aand die moeite werd te maak. Ai, die platteland, my hart se land!

Op 4 September gaan hierdie Potjiekoskompetisie plaasvind. As jy jou iewers in die Noord-ooste van ons land bevind - besoek hierdie okkasie vir 'n baie stimulerende ervaring. Ek is so jammer dat ek nie weer die tog kan aanpak nie.

Vir nou is die herinnering aan hierdie vergadering sommer lekker genoeg om my deur 'n klomp koue aande te help.

Vleis 2010

Ons familie se vleislus vlam mos elke jaar met die naderende koue ernstig op. Terselfdertyd begin ons saans so koud kry, verveel die lang aande ons elkeen by sy eie huis, en kan ons aan geen rede dink waarom ons nie karoo toe kan gaan nie.

Oupa en Ouma maak reg vir die groot kuier.
Die volgende geslag maak solank allerhande planne vir die verwerking van die vleis - goeie rookskerm vir die GROOT KUIER. Stories en staaltjies, kwinkslae en allerhande gevatte sêgoed word afgestof en blink gevryf vir die okkasie.

Die derde geslag se aandag is op heel ander plekke. Die niggies is op die oomblik baie anti-vleis. Eet vegetaries, gril vir die reuk van vleis, en sal liefs nie die hande daaraan waag nie. Hierdie jaar het die tweetjies liewer op die dorp gebly - veilig ver van die banale werk en lekker naby die beskawing van flieks, maters en TV.

Rachel, die enigste getroude niggie kon dit nie maak nie, want daar is 'n spertyd vir die een of ander groot projek by haar werk. Verder woon hulle 8 ure se ry van die plaas af - 'n naweek is net te kort.

Die neefs se oë blink by die gedagte aan die jag. Om met vleis te kan werk, moet daar eers gejag word! Die beeste en die vark is in die voorafgaande week geslag sodat die vleis kan ryp word, maar springbokke en koedoes moet gejag word.
Skaapvleis bêre ons vir die res van die jaar.

Hierdie jaar het Stefan met die louere weggeloop. Hy het die grootste koedoe geskiet.
Oupa se groot reël is - geen gekweste dier word gelos nie, en daar mag nie sonder 'n knaldemper geskiet word nie, want hy wil nie die diere verskrik nie.

Nou is ons terug, met genoeg om aan te kou(vleis, biltong, droë wors, sosaties) en te herkou (herinneringe) tot volgende winter...

Nuwe Stadion in Kaapstad

Rachel was ons gids in Kaapstad. Ons het alles bekyk - van die reuse vuvuzela tot die spik-splinternuwe stadion. Gelukkig vir ons was die vuvuzela stil, en die skares reeds huis toe. Ons plaasjapies skrik maklik vir 'n gedreun en 'n gezoem en 'n gewoel om ons.

(Rachel is baie trots op haar stad)

Selfs die parkeerterrein was leeg. Die Moederstad is darem regtig 'n lus vir die oog.

Kyk dan net so!

Duidelik gesien!

Ons was vir 'n naweek op toer deur ons pragtige streek. Die plan was om die Baviaanskloof en die Langkloof te verken, en daarna sommer deur te skiet Graaff Reinet toe vir 'n week se produktiewe tydsbesteding.

Die vierstuks van ons, Manlief, ekke, Sophie en Herklaas die Gesiene Man, trek toe hier weg. Gewapen met genoeg padkos vir 'n week, braaigoed vir 'n maand en drinkgoed vir die woestyn, was ons gereed vir alles!

Die eerste dag se trek deur die Langkloof was mooi, tenspyte van die droogte en 'n onlangse vuur wat van die boorde verniel het. Ons was al almal tevore in die Langkloof, en dit was dus meer 'n kwessie van 'n blye weersiens as van 'n ontdekkingsreis. Ons eerste nag se rus was 'n sprokie in die lemoenboorde by Kudu Kaya. Hoewel die lemoene nog effens groen was, het ons met ons gasvrou se seën, tog 'n paar van die geler lemoene in die een boord uitprobeer, of ge-"test drive". Die lemoene was verrassend lekker. Glad nie so suur soos ons verwag het nie.

Ons het ons bedenkinge gehad oor die moontlikheid van 'n goeie nagrus, aangesien hierdie streek nie verniet baie naby aan die Baviaanskloof is nie, en die bobbejane 'n lekker vrug ken as hulle hom sien. As voorsorgmaatreël het ons al ons eetbare bagasie dus binne in die chalet toegemaak, en probeer om die braaiplek so bobbejaanproef as moontlik te laat toe ons gaan slaap.

Ons het heerlik gekuier met die boer wat kom inloer het om die border-kollie, wat ons tot nou toe begelei het, huis toe te neem. Ai, niemand kan darem kuier soos ons ou boerevolkie nie. Maak nie saak of ons al voorheen die oë op mekaar geslaan het nie, as ons net eers die "start"-knoppie kry, is daar byna geen keer aan ons gesels en staaltjies uitruilery nie. Ek wens soms dat mens sulke gewoontetjies in 'n museum kon bewaar vir die nageslag. Lekker bly lekker. Geborge bly geborge. Kuier bly koning!

Kort nadat ons gaan inkruip het, en my man se legendariese vermoë om vas te slaap voordat sy kop op die kussing beland, ons weer eens verbaas het, hoor ek hoe Herklaas vir Sophie gerusstel: "Ons hoef ons nie oor die bobbejane te bekommer nie, ou Willem se gesnork sal hulle ver weghou." As daar nou een eienskap is wat Willem se vermoë om gou aan die slaap te raak in die skadu stel, dan is dit sy luide en onverpoosde snorke. (Ek kan glad nie meer aan die slaap raak sonder "agtergrondsgeluide" nie). In ons Namibiese dae het die landmetersassistente altyd baie ordentlik gewag tot laaste om hul tente by kampeerplekke staan te maak. Hulle het dan behoorlik gekyk na die omgewing, hul berekeninge gemaak, en hul eie tente so ver as moontlik van Willem s'n opgeslaan - net om darem 'n oog opmekaar te kan hê voor die volgende dag se werk.

Herklaas was reg met sy voorspelling. Daar was nie eers een bobbejaanspoor naby ons blyplekkie vir die nag nie.

Die volgende oggend is ons redelik vroeg uit die vere om die Baviaanskloof (almal vir die eerste keer) te beleef. Wat 'n belewenis!!! Die natuurskoon het ons om elke draai opnuut met verwondering laat uitroep "Hoe wonderlik is ons God en Skepper tog nie!" Ons woorde is te min om te beskryf hoe die berge, klippe, plantegroei, die lug, wilde diere, waterstrome en droë dele, hoe alles verruklik mooi en groots is.

Ons het ook 'n bietjie respek vir motorvervaardigers bygekry, want waar ons gery het, wil ek tog nie loop nie.

Ek en Sophie het by sommige van ons stilhouplekke my kierie gedeel. Hoewel ek amptelik die krok in die groep is, was party dele se klim van so 'n aard dat klipspringer Sophie ook nuttig van die kierie kon gebruik maak. Met 'n afdraende help hy briek, en teen 'n opte uit, trek mens jouself so half en half teen die kierie op. Dit hou die gekreun en gesteun ook sommer in toom.

Ons was so in verrukking, dat ons almal vergeet het om foto's te neem. Ons het mekaar daarna vertroos met die feit dat geen amateurfoto reg kon laat geskied aan dit wat ons met ons oë aanskou en met ons wesens beleef het nie.

Herklaas (die bestuurder) het naderhand begin vrees dat ons nie ons slaapplek in Makkedaatsgrot voor donker sou bereik vir die nag nie. Ons het dit gemaak met 'n vinger sonlig te spaar!

Die aand om die kampvuur is daar gesels asof ons mekaar sopas ontmoet het, en nie meer as twintig jaar ken nie. Daar is wel nog nuwe staaltjies. Sien, ons was vir ongeveer 10 jaar nie in dieselfde dorp of selfs in dieselfde land woonagtig nie. In hierdie tyd het Herklaas en Sophie vir 'n paar jaar met hul motor-home getoer. Dis nuwe staaltjies vir my en Willem.

Met die vertellery het Herklaas se "gesienendheid" ook nuwe betekenis gekry. Op 'n slag was hulle twee aan't toere teen die Weskus langs. Hulle doen toe ook by Vredendal aan, en aangesien hulle al gehoor het van die streek se lekker soet druiwe en goeie wyn, soek hulle na 'n spesifieke kelder waarvan hulle gehoor het. Vreemd soos die plek nou maar vir 'n mens is met jou eerste besoek, kon hulle die kelder nie gou genoeg kry nie, maar Herklaas gewaar toe 'n drankwinkel waar die produk van die betrokke kelder geadverteer word. 'n Besluit word toe geneem dat dit seker net so goed sal smaak as 'n bottel wat by die kelder gekoop word.

Die "motor-home" word baie sekuur voor die drankwinkel se deur parkeer, en Herklaas klim uit om, pure gentleman, Sophie se deur vir haar oop te maak. Sy was egter redelik gretig om uit te klim, en haar deur was reeds oop, haar voet geswik en sy op pad grond toe toe hy om die voertuig kom. Herklaas probeer haar toe optel, of ten minste keer dat sy nie te hard val nie, en sy probeer om glad nie te val nie....

Herklaas probeer haar arms bykom, en sy gryp na Herklaas se broekspype - dis wat sy kon bykom. Soos dit toe moes wees, was daardie dag een van die dae dat hy 'n kortbroek met 'n rek bo-aan aangehad het. Die Weskus is mos warm as dit warm is!!

So kom dit toe dat Sophie op die sypaadjie lê met Herklaas se broek in haar hande, terwyl Herklaas bo-oor haar staan met reikende hande wat nie raakvat nie, en 'n broek wat ook nie meer bedek wat hy behoort toe te hou nie.

Na 'n kort gesprek tussen die twee, waar opdragte onder andere uitgeruil is, kom Sophie toe darem redelik ongeskonde weer op die voete, en Herklaas in sy broek. Sophie is dankbaar dat sy onderbroeke darem altyd heel is....

In die drankwinkel begroet 'n doodse stilte die tweetjies. Hulle is van kant tot kant deur die winkel om te soek wat hulle wou hê, terwyl die twee meisies wat daar werk, nie op of af, links of regs of na mekaar kyk nie.

Toe ons twee gryskopvriende buite kom, kon die twee winkelklerke nie meer nie, en het dit weergalm soos hulle lag.

Dit lyk mos vir my of dit nou 'n duidelike voorbeeld is van gesienendheid.

Die grotslapery is 'n storie op sy eie. Almal is nie ewe dapper om die nagtelike draaitjie te loop nie, almal slaap nie ewe vas nie, en 'n plankplafon wat sommer die volgende verdieping se vloer is, is ook nie klankdig nie. Rotsmure is nie net hard nie, maar as dit skielik teen jou slaapdowwe lyf kom, is dit deksels koud.

Ek sal net nog sê dat ons dik gelag, verkwik en in goeie luim op Hopewell aangekom het - gereed vir ons produktiewe week.

Groete van grot tot grot.

ALZHEIMERS AND THE EMOTIONS WE HAVE TO COPE WITH

Marietjie Knoetze

 

When a loved one is diagnosed with Alzheimer's Disease, and the full implications of the diagnosis become apparent, the diagnosed person, as well as those close to him/her has to deal with a whirlpool of emotions.

In our society, where we are not since childhood encouraged to acknowledge and/or show our emotions, this can be, and mostly is a very traumatic and stressful situation, and can be compared to dealing with the death of a relative.

Many people had expected something along the lines of dementia before the diagnosis, but at the pre-diagnostic stage, it is still a bit vague, and other possibilities for the symptoms like forgetfulness, confusion, etc. are also considered. Once the diagnosis is made, however, that 'security blanket' of all kinds of maybes, rationalizations of strange behavior and hope that this too will pass, evaporates into thin air.

At first, a feeling of numbness and apathy may take hold of you. The shock, if you have some knowledge of the prognosis of the disease, can be too much to face, and for a while it may even be ignored in the closed circle of loved ones.

After a while in this void, a feeling of denial appears. All kinds of signs pointing away from the diagnosis may be observed, speculated upon, and believed by all parties involved. In this period, violent reactions can erupt should a well-meaning person try to convince the involved parties of the validity of the diagnosis and the need for pro-active planning.

Once this period of denial has passed, the involved parties may experience an intense anger. This anger may be guided towards the dementia sufferer for leaving them with extra responsibilities, towards the closest person to the affected person, towards the self (for not being able to see it earlier, or preventing it in some way), towards the medical profession, and even towards God for allowing something like this to happen to us. This is normal, and one should not try to negate these feelings, or even hide them, for that will prolong the grieving time, and probably waste valuable time in which something could have been done in slowing down the progress of the disease.

During or after this angry period, one can expect to start negotiating in order to change the situation. Thoughts like,

"I can resign from my job and spend more time with him/her, if You will make this disappear"

"I am willing to change my ways if this situation can be reversed,"

" I'll be the perfect partner/child if this could only turn out to be a nightmare."

Although the order in which these feelings occur, may vary from case to case, all of them mostly appear at some time. Following negotiations with God, or Some-one in control, during which process all kinds of admissions of guilt, or promises of some kind or other may be made, a time will come when acceptance of the situation will take place.

This does not mean that everything will now be hunky dory, and all negative feelings will just disappear. By no means! These emotions may re-occur at any given time, for example while the family is enjoying something that the person with dementia or Alzheimer's can no longer enjoy (guilt), or even when the situation in caring for the Alzheimer sufferer becomes more difficult, and family structures starts to disintegrate (guilt, anger, incompetence, helplessness).

Only after the diagnosis has been accepted, can meaningful and sensible planning take place for the long-term care of the Alzheimer Sufferer, and the adaptation to the situation by loved ones.

Again this does not mean instant tranquility for all concerned. As previously mentioned, people does not grieve according to strict rules. Some of the relatives might already have passed the point of acceptance while others may still be angry, denying or negotiating and blaming. This leads in many cases to discord in the family.

Should the carer, or person responsible for the decision making for the Alzheimer sufferer during such a time of turbulent feelings then decide on institutionalized care, major unhappiness can arise. If not understood and treated with love, understanding and tenderness, this can affect the Alzheimer sufferer very negatively indeed. Although the intellectual, motor and most other functions of the brain deteriorate, it does not happen simultaneous, and sometimes the ability to decode hidden emotions, and detecting friction amongst people in the vicinity can be very acute and accurate for a long time.

The only way we have to cope in these difficult circumstances, is to empower ourselves with as much knowledge about Alzheimer's Disease and research as possible, to acknowledge our own emotions, accept ourselves for who we are, make peace with the diagnosis, and the sufferer, and be as kind and loving towards each other as possible.

 

 

 

Die gesiene man en die buffel

Ons het 'n goeie en groot vriend. Kom ons noem hom maar Herklaas. Hy spot altyd dat hy 'n gesiene man in die dorp is, en dus nie allerhande lawwighede of onbetaamlikhede kan aanvang nie. Sy vrou, Sophie, is weer die teenoorgestelde. Sy sal enige iets doen vir die pret. Selfs op 65-jarige ouderdom met net haar onderklere aan in 'n rotspoeletjie by die see gaan sit, omdat sy warm kry, en nie haar baaibroek byderhand het nie.

Maklik om te sien dat 'n naweek saam met hierdie twee mense tot baie pret en plesier kan lei. Om van binnepret nie eens te praat nie!

Sowat twee weke gelede, is ons klompie dan ook na die vakansieplaas by Gouritzmond om bietjie te ontlaai. Heerlik.

Ons is so rustig as wat ons in jare nie was nie - soveel so, dat die manne sommer bereid is om lawwe gunsies vir ons te doen. Almal wat al onder stresvolle omstandighede soos in die nadraai van 'n resessie, geleef het, sal weet dat mans nie gewoonlik gou so ontspanne raak nie. Nouja, Manlief en Herklaas het onderneem om vir Sophie 'n mooi bossie dekriet (in saad) te pluk. Sy wil dit in 'n pot sit vir versiering. Die mooiste dekriet groei natuurlik in die wildkamp....

Ons twee dames verwyl die rustige oggend op die stoep - al turende oor die see, terwyl ons tussendeur sorg dat daar 'n eetdingetjie sal wees wanneer die mans terugkom uit die veld.

Min het ons geweet dat ons nie net uitgerus sou wees na die naweek nie, maar totaal vernuwe - sonder die bossie dekriet.

Met etenstyd het die manne kom aansit, en ewe doodluiters begin Herklaas te vertel van sy ondervinding in die veld. Hy en Manlief het besluit om aan weerskante van die pad te soek vir mooi dekriet. Elkeen aan sy eie kant, terwyl die bakkie in die pad bly staan - hulle was darem nou nie van plan om sommer in een dag fiks te raak ook nie! Wyl hy nou so aan die een kant van die pad na al die plante kyk, en soek vir die perfekte pol dekriet, het hy al hoe verder van die bakkie af beweeg. Toe hy weer om 'n bossie kom en opkyk, kyk hy vas in die groot 'gesig' van een van die twee buffelbulle op die plaas.

Herklaas sê dat hy besluit het om om te draai, en terug te stap bakkie toe. Wanneer 'n man so naby aan 'n buffel kom, is daar glo so 'n klein mannetjie in sy binneste wat sê dat dit nou tyd is om te gaan. Herklaas sê dat hy so in die wegbeweeg 'n keer of wat opgekyk het, en gesien het dat die bakkie nou darem baie vinnig nader kom. Nie dat hy eintlik bedoel het om te hardloop nie....

Manlief se weergawe strook toe ook goed hiermee. Toe hy so 'n keer rondkyk, sien hy net hoe Herklaas met redelike spoed op die bakkie afpeil. Onbewus van die teenwoordigheid van Mnr. Buffel, kon hy nou nie raai wat vir Herklaas so op hol het nie, en besluit toe maar om self haastig terug te keer bakkie toe. Mnr. Buffel het glad nie so 'n klein mannetjie wat hom aanspoor tot wegbeweeg nie, en het blykbaar rustig aanhou herkou. Seker ook maar gewonder oor die snaakse gedrag van die tweebeen-spesie.

Terug aan tafel, besluit ons vier toe dat 'n man eers 'n gesiene man is as jy op kort afstand deur 'n buffel 'gesien is'. Dit doen wondere vir 'n man se selfbeeld en hy sien vir baie meer dinge in die lewe kans na so 'n ontmoeting.

Toe ek en Sophie later die middag met die vullis na die munisipale asgate toe ry (daar is nie vullisverwydering op plase nie), was ons erg verstom toe Herklaas ewe doodluiters agter op die bakkie klim ('n gewone gesiene man doen dit NOOIT nie) om saam te ry. Op ons verbaasde navraag na die rede vir hierdie ongewone optrede, was sy kalm antwoord dat ons tog seker nie gedink het dat ons self die vullis kan aflaai nie.

Ek is seker hierdie insident sal nog nes kry in die verhale wat aan kleinkinders oorvertel sal word. Die spoed sal miskien met tyd bietjie groter word, en die afstand tussen Oupa en die Buffel sal seker bietjie kleiner word - so in die gees van visvang- en ander vertellinge.

Ek en Sophie kan nie genoeg kry van die geleenthede om die grootmenswêreld so 'n bietjie opsy te skuif en die lewe weer deur baie jong oë te aanskou nie. Wie't nou gedink dat ouer word noodwendig met minder pret gepaard gaan? Die beeld van twee groot manne op vol spoed, sal in ons gedagtes altyd 'n glimlag, en soms selfs 'n skaterlag optower!

Hittedrome

Dis warm. Dis rêrig warm - sommer baie warm hier in die Suidkaap. In ons geweste is temperature bo 30'C heel ongehoord. Vandag styg die kwik sommer tot by 38. Ons is nie hieraan gewoond nie, en dit help ook nie eers om te weet dat dit anderkant die berg, by Oudtshoorn, nog warmer is nie.

As hier kraaie was, het hulle nie net gegaap nie, maar van hul sitplekke afgeval, want hulle sou vas slaap. Ek dink hoeka hulle kruip iewers koel weg.

Sal ons dan altyd kla - oor dit en oor dat of oor die ander ding? Altyd kry ons iets wat nou nie juis 100% in ons kraal val nie. Ja-nee, geen salf te smere aan ons ondankbare lot nie.

Het hom! Daar's baie dinge waaroor ek op hierdie dag bly is. Ek's bly ek is nie swanger nie. Daardie laaste paar weke in die hitte is mos nou glad nie vir fyne brose ou mensies nie. Nee, daai tyd wys die staalonderbou van elke nuwe mamma se mondering sy volle sterkte.

Ek is bly dat ek nie 'n Karooboer is wat daar in Graaf Reinet se wêreld vandag in 46'C op 'n trekker of agter die skaap moet dapper wees nie. Broer Gert is een van hulle. Ai, die man is 'n boer in murg en been. Vir hom is daar niks mooier as groen landerye, en niks lekkerder as plant en ploeg nie. Nou nie dat mens in die Karoo vreeslike gesaaides aantref nie, maar kleinvee het ook 'n gewoonte om te eet, en lusern groei nie sommer wild nie - veral nie as dit so droog is nie.

Nog 'n rede om op jou trekker te wees, is daardie brak kolle op die plaas. Vir kinders lyk dit na die feëtjies se dansplekke, maar vir 'n boer lyk dit na 'n vermorsing van goeie spasie. Plan: Breek die grond,(waar die feëtjies laas gedans het), wag vir die reën, voeg 'n suur by (daai kolle is nou vir jou brak, hoor! Feëtjies se voete sweet alkalies) en plant iets wat bruikbaar is.

Dit hou mens produktief besig in hierdie tye van droogte en hitte. Dit hou Boere naby aan hul Skepper, want sonder Sy ingrype en reën, help alles net mooi niks nie.

Maar mens! As daardie eerste swaar druppels val - dan verander alles in 'n sprokiesland. Vooraf kom die geur van nat grond mos so op die windjie aangedryf. Daar is nog nie parfuum wat soveel emosies en verwondering kan vasvang as daardie eerste reënruik nie. Die ruik van reën maak die deure van die geheue wyd oop. Kleintydse ervarings en verwondering neem weer besit van jou grootmens-wese. Onthou spoel oor jou met die lafenis van ervaring van vorige droogtes wat gebreek is, en die lekkerkry van die nuwe spriete wat asof uit die niet verskyn.

Intussen het die gedreun van die weer ook weer die wete van God se almag kom inskerp. Wie kan onverskillig staan as die weer se magtige dreuning oor die dorre aarde rol? Wie raak nie effens bang as daar al baie water geval het, en die weer steeds dreun nie? Wie kan met eerlikheid sê 'n opregte Hoëveldse donderslag het hom nog nie laat wip van die skrik nie?

En dan die simfonie van reëndruppels op 'n sinkdak. Die ritme, die nuanses van die veranderende volume, nou sag... dan harder... weer sagter... gerusstellend die verskillende note van reën op verskillende oppervlakke. 'n Sinkdak het mos die manier om die reën luidkeels te verkondig.

Die geluid van hael is weer heel anders. Hard, kortaf, dreigend! Die wolke wat aanrol met daai groengrys kleur sorg vir bangheid. As daar nog sterk wind ook by is, weet mens al klaar - die skade gaan groot wees! Soms gaan die storm met geringe skade verby, en sak die sagte reën uit soos balsem. Ander kere bly die littekens van die storm vir seisoene sit.

Waarop word ons in hierdie hittegolf voorberei? Vir seker sal die huidige temperature nie net so onverpoos kan voortduur nie? Daar moet mos 'n verandering kom. Gaan dit reën wees? 'n Windstorm? Koue front? Dis die wonder van menswees. Daar is 'n ritme in alles, daar is altyd verandering, daar is oral verrassings, daar is genade.